Op 8 oktober 2019 was het 75 jaar geleden dat er een noodlottig ongeval plaats vond door de ontploffing van een Bren Gun Carrier bij de familie Roelofs aan de Brugstraat 8 in Ewijk. Bij die ontploffing kwamen drie kinderen en drie Britse militairen om het leven. Bij de militairen betrof het de soldaten Bertram Neill, Ronald Rogers en Albert Sly, van het 5th Bn. Duke of Cornwall’s Light Infantry. Deze soldaten waren nog maar enkele dagen in Ewijk en zouden na ongeveer een week weer afgelost worden door anderen.
Naast deze militairen kwamen de broertjes Harrie en Theo Roelofs en Gerard van Rossum om het leven. Harrie en Theo waren toen 9 en 6 jaar oud en kinderen van het aldaar wonende gezin van Theodorus Roelofs-Smits. Gerard van Rossum was de zoon van een in een buurhuis verblijvend gezin van evacuees. Hij was met de genoemde broertjes Roelofs aan het spelen in de buurt van de Bren Gun Carrier (een bepantserd rupsvoertuig) en de militairen.
Ontploffing
Het ongeluk gebeurde op zondagmiddag tegen etenstijd. Moeder Roelofs had de tafel gedekt, waarbij het gebruikelijk was dat ieder zijn eigen vaste plaats aan de tafel innam. Op de plaatsen van Harrie en Theo zaten twee andere kinderen van evacuees waar moeder Roelofs een opmerking over maakte. Juist op dat moment deed er zich een enorme knal voor, waarbij het dak van het huis in brand vloog. Alle ruiten waren gesprongen en de brokstukken van de bren-carrier waren op vele plekken – ook op flinke afstand – overal te vinden. Net als de ledenmaten van de zes slachtoffers. De verder aanwezige militairen hielpen met het blussen van de brand, waarbij het water met emmers uit de put moest worden gehaald en op de ladders van soldaat naar soldaat werd doorgegeven.
Tragedie
Met name voor het gezin van de broertjes Roelofs was het een vreselijke tragedie. Het gezin werd uit elkaar gerukt, maar door emoties overmand werd er in het gezin verder, ook in de jaren daarna, niet over het ongeval gesproken. Pas enkele jaren geleden vond de huidige bewoner Theo Roelofs, evenals zijn broer Harrie vernoemd naar hun omgekomen broertjes, in de slaapkamer van zijn moeder op een verborgen plek de bidprentjes en de sjerpen van de kisten van de slachtoffertjes terug. De moeder van Gerard van Rossum was ten tijde van het ongeluk hoogzwanger en is de dag er na overleden; duidelijk dat het gebeurde voor haar teveel was. Pastoor Hootsmans droeg de overlijdensmis ’s morgens om 7.00 uur op en wilde op die manier mogelijke Duitse acties voorkomen.
Andere oorlogsslachtoffers Ewijk
Bij de herdenkingsceremonie van afgelopen dinsdag werden gelijktijdig enkele andere Ewijkse oorlogsslachtoffers herdacht. Piet Jansen overleed op 7 oktober 1944 ten gevolge van een bombardement in Emmerich, waar hij als dwangarbeider te werk werd gesteld. De 8-jarige Bertie de Kleijn verongelukte op de van Heemstraweg bij het uitdelen van appels aan de militairen die met militair verkeer in colonne langskwamen. Toen hij plotseling onder eenzelfde militair voertuig liep dat van de andere kant kwam. Jan de Waal werd als verkeersbrigadier aangesteld om het passerende militaire verkeer in goede banen te leiden. Hij werd door een benevelde militaire chauffeur met vrachtauto tegen het hekwerk bij het toenmalige Ewijkse gemeentehuis doodgereden. Als laatste van de slachtoffers overleed Wilhelmina Christiaans aan de gevolgen van fikse brandwonden, opgelopen bij het gebruik van verkeerde brandstof voor de kachel.
Herdenking
Deze gebeurtenis heeft het Comité 4/5 mei vieringen Ewijk op gepaste wijze herdacht. Het eerste gedeelte van de herdenking vond plaats op de plek waar het ongeluk in 1944 zich voltrok. Er waren zo’n 40 mensen aanwezig met daarnaast nog eens zo’n 30 schoolkinderen mede vanwege het feit dat de basisschool De Reuzepas het monument bij de kerk heeft geadopteerd. Voor het tweede deel van de ceremonie trok het gezelschap naar het monument, waarbij allereerst twee minuten stilte in acht werden genomen. Henk Plazier als wethouder van de gemeente Beuningen deed hierna het woord, waarna een zestal scholieren nog enkele toepasselijke gedichten voordroegen. Tot slot werden bloemen overhandigd voor de nabestaande families van de slachtoffers teneinde die te bezorgen bij de graven. Voor de drie Britse militairen werden bloemen geplaatst bij de graven op het oorlogskerkhof Jonkerbosch in Nijmegen.
Namens het Comité 4/5 mei Ewijk
Toon Reuvers
Lees ook de artikelen in De Gelderlander.
Meer foto’s zijn te bekijken op Beelden uit de regio.
Het verhaal van Theo Roelofs over zijn broers is ook te lezen in het boek 75 jaar Vrijheid Ewijkse Oorlogsverhalen dat in mei 2020 is verschenen. Tijdens de WO2-cafés konden Gelderlanders hun verhalen en herinneringen over de Tweede Wereldoorlog delen. Dit verhaal is aangevuld met informatie van het Comité 4 en 5 mei Ewijk over de herdenking van oorlogsslachtoffers op 8 oktober 2019.
In het boek staan de oorlogsverhalen van 45 (oud) Ewijkenaren. Toon Reuvers: “We hebben de verhalen opgetekend van mensen die zelf de oorlog hebben meegemaakt en van mensen die de oorlogsverhalen bijvoorbeeld van hun ouders hebben gehoord. Daarnaast zijn er passages uit oorlogsdagboeken opgenomen en uiteraard veel illustraties en foto’s.”
Het boek verscheen in een oplage van 475 exemplaren en is verkrijgbaar via de onderstaande contactpersonen. De kosten bedragen € 10,- per exemplaar.
4en5mei-ewijk 